Wtorek, 28 grudnia 2004, Nr 303 (2102)
Pierwsza strona
Polska
Świat
Kultura
Wiara Ojców
Myśl jest bronią
Czytelnicy
Sport
Ostatnia strona
W Rodzinie


TV TRWAM ON-LINE

Teksty kolęd z płyty CD Naszego Dziennika

Teksty piosenek z płyty CD Naszego Dziennika

Wykaz Domow Samotnej Matki

Wykaz Katolickich Domow Opiekunczo-Wychowawczych

Ulotki Naszego Dziennika

14 KŁAMSTWA A.KWAŚNIEWSKIEGO O UNII

Mieszkania spółdzielcze i uwłaszczenie

Homilie Ojca Świętego. Pielgrzymka do Polski - VIII 2002

KOŚCIÓŁ KATOLICKI DZIŚ

List Apostolski ROSARIUM VIRGINIS MARIAE

Polska a Unia Europejska - 21 pytan

Naturalne Planowanie Rodziny
Nowe technologie w rozpoznawaniu płodności
 


Postęp wiedzy o ludzkiej płodności oraz fizjologicznych zjawiskach rządzących ludzkim rozrodem umożliwiły wykorzystanie jej w naturalnym planowaniu rodziny (NPR). Metody rozpoznawania płodności w sposób klasyczny opierają się na zrozumieniu "mowy ciała" kobiety, czyli objawów płodności przez nią obserwowanych. Mogą one służyć dostosowaniu pory współżycia małżeńskiego do planów rodzicielskich oraz wielu innym funkcjom diagnostycznym i terapeutycznym.
Nowe technologie łączą doświadczenie z zakresu NPR z najnowszymi zdobyczami nauki i techniki. Od lat próbuje się skonstruować urządzenia, opracować testy, które mogłyby służyć określeniu fazy płodnej w cyklu miesiączkowym kobiety w sposób niezawodny i prosty. Nowe technologie w NPR są pomocne tym, którzy nie ufają własnym obserwacjom i poszukują ich potwierdzenia metodami obiektywnymi. Mogą stanowić pierwszy krok dla ludzi chcących żyć w zgodzie z własną płodnością, ale nieumiejących lub niemogących prowadzić systematycznych notatek i poszukujących czegoś, co by im to ułatwiło. W ten sposób ludzie ci uczą się rytmu płodności własnego ciała, czyli fizjologicznych zjawisk rządzących płodnością, oraz uzupełniają i potwierdzają własne obserwacje. Nowe technologie oparte na zasadach ekologii służą zdrowiu psychofizycznemu małżonków. Są wskazówką diagnostyczną np. cykli nieowulacyjnych, niedomogi lutealnej oraz mogą pomóc w wyborze optymalnego czasu poczęcia, szczególnie u par ze zmniejszoną płodnością.
Organizm każdej kobiety jest jedyny i niepowtarzalny, istnieją jednak pewne wspólne cechy poszczególnych faz cyklu miesiączkowego dla wszystkich pań. Prowadzone są badania naukowe nad właściwym odniesieniem zmian w czasie cyklu miesiączkowego na osi podwzgórze - przysadka - jajnik do mierzalnych, najlepiej w domu, prostych i obiektywnych parametrów (wskaźników) płodności. Ponadto w opracowaniu są także inne urządzenia oparte na obserwacji pCO2 w wydychanym powietrzu, zmian skórnych podczas cyklu, zmiany składu jonowego i glukozy w mleku kobiecym podczas laktacji. Niestety, jak dotąd nie znalazły one szerszego zastosowania.
Poniżej przedstawiamy przykłady urządzeń monitorujących zmiany w cyklach płodnych kobiety w zakresie:
1. podstawowej temperatury ciała
2. śliny i śluzu szyjkowego
3. oporności elektrycznej śluzu szyjkowego i śliny
4. hormonów płciowych i ich metabolitów wydzielanych w moczu.

Ad. 1.
Podstawowa temperatura ciała - PTC, tj. temperatura ciała w spoczynku (BBT - od ang. basal body temperature) Zasada dwufazowości prawidłowego cyklu miesiączkowego znalazła zastosowanie w różnych odmianach termometrów elektronicznych z mikroprocesorem, np.:
W Polsce dostępny jest Bioself. Urządzenie to przeprowadza analizę komputerową odczytów PTC w oparciu o kryteria metody kalendarzowej. Pomiar odbywa się z zachowaniem podobnych warunków jak w przypadku termometru rtęciowego - w ustach, odbycie lub pochwie przez 2-3 min.
Badania producenta wykazały ponad 93-procentową skuteczność w ocenie fazy płodnej i 93-98-procentową fazy niepłodnej poowulacyjnej. Jak każda z metod może służyć planowaniu lub odkładaniu poczęcia oraz okazać się pomocny w diagnostyce hormonalnej. Aparat rejestruje w pamięci ok. 360 ostatnich pomiarów, długość ostatnich 12 cykli i posiada możliwość wydruku krzywej temperatury każdego cyklu. Nie zaleca się stosowania Bioselfu w przypadku cykli krótszych niż 19 lub dłuższych niż 39 dni, w okresie karmienia piersią czy w premenopauzie.
W Polsce niedostępne Baby Comp. i Lady Comp. opierają się na podobnych zasadach. Ich atutem jest bardzo krótki czas pomiaru temperatury w ustach - ok. 30 sekund, skrócenie czasu abstynencji z 50 proc. długości cyklu (Bioself) do 30 proc. Baby Comp. dodatkowo wyposażony jest w program ułatwiający planowanie poczęcia dziecka z uwzględnieniem prawdopodobieństwa płci dziecka w zależności od czasu współżycia płciowego oraz określa termin porodu. Skuteczność tych urządzeń wynosi ok. 94-96 proc.
Istnieje również możliwość pomiarów PTC termometrem elektronicznym bez mikroprocesora. Jego zastosowanie ze względu na oszczędność czasu pomiaru wydaje się mieć istotne znaczenie, ale należy używać specjalnie przetestowanych w tym celu urządzeń. W Polsce są prowadzone badania nad kilkoma typami termometrów.

Ad. 2.
Ślina i śluz szyjkowy
Według najnowszych badań w kryptach szyjki macicy na różnych jej piętrach wytwarzane i wydzielane są różne typy śluzu płodnego i niepłodnego. Wiadomo, że śluz płodny jest bardzo silnie uwodniony, stąd większość kobiet w okresie płodności odczuwa mokrość i ma wrażenie śliskości i naoliwienia w przedsionku pochwy. Śluz płodny pod mikroskopem przypomina liście paproci. Podobne zjawisko zaobserwowano w przypadku śliny. Urządzeń, których zasada działania opiera się na oglądaniu kropli wysuszonej śliny lub śluzu w mniej więcej 100-krotnym powiększeniu, są: PC2000, PG /53 Fertility Tester.
Urządzenia te nie znalazły zastosowania w skutecznym planowaniu rodziny, istnieje bowiem możliwość braku korelacji pomiędzy obrazem mikroskopowym śliny lub śluzu płodnego - krystalizacji, a rozpoznaniem fazy płodnej.
Dzieje się tak dlatego, że szczyt estrogenów ma miejsce na +/-24 h przed owulacją, po czym następuje gwałtowny spadek, co w obrazie może nie dać krystalizacji, mimo że jest to czas najwyższej płodności!!! Ponadto zastosowano fałszywą interpretację w odniesieniu do trwania fazy płodnej, mimo braku krystalizacji płodność trwa jeszcze kilka dni po szczycie objawu śluzu.
Według: Klaus H. Natural family planning - REVIEW, Second Edition, NFP Center of Washington D.C., INC July 1995

Ad. 3.
Analizatory oporności elektrycznej śliny i śluzu pochwowego - CUE Fertility Monitor
Jest to urządzenie, które mierzy zmiany oporności elektrycznej w ślinie oraz śluzie w pochwie i na tej podstawie służy wyznaczaniu początku i końca fazy płodnej. Z powodu ujawnienia w toku badań doświadczalnych braku pełnej korelacji czasowej pomiędzy wyżej wymienionymi parametrami nie zaleca się stosowania powyższego urządzenia.

Ad. 4.
Analizatory hormonów płciowych i ich metabolitów wydzielanych w moczu
Znacznie bardziej precyzyjnymi wskaźnikami jajeczkowania i fazy płodnej są żeńskie hormony płciowe. Na rynku pojawiły się różne, z reguły proste w użytkowaniu, analizatory metabolitów hormonów płciowych oraz LH (hormon tropowy przysadki mózgowej). 50-80 proc. krążących we krwi estrogenów jest wydalanych z moczem w formie związków kwasu glukuronowego. Przeciętnie 4 dni przed szczytem LH wzrasta ilość wydalanego estrono-3-glukuronianu (E1-3G). Stanowi on cenny wskaźnik określający początek fazy płodnej. Relacja między stosunkiem stężeń metabolitów LH i estrogenów oraz wiedza o wzroście LH na 35-42 godziny przed jajeczkowaniem stała się kluczowa dla konstrukcji tego typu urządzeń.
CLEARPLAN one step, OVO QUICK i inne są przykładem testu domowego do zastosowania, gdy pragnie się począć dziecko. Są dostępne w Polsce jako testy paskowe. Z moczu wskazują pik LH w okresie okołoowulacyjnym. Pik tego hormonu zwiastuje mającą odbyć się w czasie najbliższych 40 godzin (1,5 dnia) owulację. Należy je wykonywać w ciągu kolejnych 5-10 dni cyklu.Testy te nie służą odkładaniu poczęcia, ale określeniu czasu wysokiej płodności.
PERSONA - najnowszej generacji analizator służący określeniu faz niepłodności przed i poowulacyjnej oraz płodności. Do zastosowania w domu jako test paskowy z moczu, służy analizie zmian poziomu metabolitów estrogenu (E3G - glukuronian estronu) oraz LH. Pomiarów dokonuje się przez średnio 8 poranków w cyklu, gdy czas pomiaru zasygnalizuje światełko. Z Persony mogą korzystać kobiety, których cykle nie są krótsze niż 23 dni i dłuższe niż 35 dni. W Polsce urządzenie jest już dostępne.
Według badań skuteczność Persony wynosi ok. 94 proc. We Włoszech, Anglii i Niemczech prowadzone są badania nad udoskonaleniem tego urządzenia.
Z wyżej wymienionymi urządzeniami wiąże się najwięcej nadziei w związku z ich możliwościami technicznymi i dokładnością.
Ponadto na uwagę zasługuje możliwość komputerowej dokumentacji oraz interpretacji obserwowanych wykładników płodności. Przykładem może być program komputerowy CTLife (www.ctlife.ctsoft.com.pl). Dzięki instalacji właściwego programu w zależności od stosowanej metody - termicznej, śluzowej czy objawowo-termicznej, prowadzona jest bieżąca analiza komputerowa i wyciągane są wnioski w postaci określenia poszczególnych faz cyklu miesiączkowego. Pomysł ten zwalnia od pamiętania wszystkich szczegółów danej metody.
Nowe technologie wydają się ciekawym, skutecznym, choć nie zawsze tanim rozwiązaniem służącym rozpoznawaniu płodności. Trwają badania nad ich udoskonalaniem, gdyż tradycyjne metody obserwacji "mowy ciała" świetnie z nimi konkurują. Szczególnie obiecująco rysują się analizatory hormonalne odzwierciedlające u źródła zmiany poszczególnych faz cyklu.
Nowe technologie mogą stanowić zachętę dla tych, którzy zaczynają interesować się NPR lub szukają obiektywizacji wyników własnych obserwacji, wreszcie służą tym, którzy szybko zniechęcają się koniecznością systematyczności i notowaniem wyników samoobserwacji.
Są również niezwykle potrzebne tym, którzy mają problemy z płodnością, ponieważ mogą pomóc w odnalezieniu przyczyn niepowodzeń i określeniu obiektywnego czasu, w którym może dojść do poczęcia. Ze względu na to, że często mężczyznę trudniej przekonać do naturalnych metod planowania rodziny, wydaje się istotne wprowadzenie nowych technik, które niejednokrotnie są bliższe Adamowi w zrozumieniu i zastosowaniu, a tym samym Ewie.
Podsumowanie
Nowe technologie są szczególnie przydatne dla:
1. początkujących
2. niepewnych własnych obserwacji
3. niesystematycznych i obawiających się pomyłki
4. tzw. nowoczesnych i typów naukowców Adamów
5. szukających obiektywizacji wyników własnych obserwacji
6. potrzebujących wsparcia, tj. par z obniżoną płodnością.
Na koniec warto podkreślić rolę internetu jako źródła najnowszych informacji na temat rozwoju NPR oraz służącego konsultacjom międzynarodowym.
Oto adresy organizacji zajmujących się uczeniem i promocją metod rozpoznawania płodności:
Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli Naturalnego Planowania Rodziny (PSNNPR)
Warszawa 00-480, ul. Wiejska 13/4b, tel. (22) 622 97 75, www.npr.csc.pl
Instytut Naturalnego Planowania Rodziny wg metody prof. J. Rotzera
Warszawa 00-695, ul. Nowogrodzka 49/20, tel. (22) 629 06 89, www.iner.pl
Liga Małżeństw Małżeństwu (LMM)
Piaseczno 05-502, ul. Spokojna 5, tel. (22) 750 31 40, www.npr.pl, www.lmm.pl
Stowarzyszenie "Miłość i Odpowiedzialność"
Rzeszów 35-010, ul. Sokoła 8, www.milosciodpowiedzialnosc.prv.pl
Towarzystwo Odpowiedzialnego Rodzicielstwa (TOR)
Rybnik 44-200, ul. Na Górze 5/2, tel. (32) 422 22 52, www.prolife.pl.
dr Ewa Ślizień-Kuczapska

 >> Na początek << 


W dziale:

W Rodzinie
Przyjaciel ludzkiego życia

Cud narodzin

Naturalne Planowanie Rodziny
Nowe technologie w rozpoznawaniu płodności

Jak pięknie przeżyć narzeczeństwo

Wykaz poradni rodzinnych